Ahurtiko intelektuala Eguneroko bizimodu arrunten azterle
Baina Barthesek bazuen beste alde bat, ez dena beharbada hain ezaguna. Izan ere, Euskal Herriarekin hurbileko harremana ukan zuen kritikari frantsesak. Cherbourgon 1915ean sortu zen, eta Baionan iragan zuen bere haurtzaroa. Eta ondoren ere, beti segitu zuen maiz Euskal Herrira etortzen. Biziaren azken 20 urteak Ahurtin iragan, eta bertan ehortzi zuten, Paris baldin bazuen ere egoitza nagusi. Hori dela, haren omenez, Ahurtiko Herriko Etxean hura hobeki ezagutzeko erakusketa jarria dute azaroaren 30a arte. Dena frantsesez, pankarten bidez bere bizia eta gogoetak daude azalduak, argazkiak lagun. Aretoaren erdian Ahurtin idatzi eskueskribuen sorta bat irakur daiteke. Barthes hizkuntzalaria bazen ere, frantsesa baizik ez zuen aztertu. Euskara ez zuen ikasi, ez eta beste hizkuntzarik ere. Alta, urteak pasa zituen Euskal Herrian. Baionan, hautzaroa, eta hark berak azpimarratzen duenez, «haurtzaroko herria da norberaren herri bakarra». Garaian «burges ttipiekin» jostetan zebilen. Marie Laxague euskaldun gaztea zen hartaz okupatu. Baionako mundu burgesaz oroitzapen txarra atxikia du, justuki. Mundu hori, «aurreiritziz betea» dela dio idatzietan, eta gainera kapital tipikoa. Adina aitzinatzearekin, Euskal Herria ez zuen ahantzi, eta Ahurti herri bezala hautatu izana, Euskal Herri turistikotik urruntzeko zen. Alabaina, garaian Hendaian egoitza bat izan zuen. Hitz bat asmatu zuen klixez bete Euskal Herri hori adierazteko «la basquité». Beretzat Ahurti egiazko Euskal Herria zen, Michel Butor frantses idazleak eta Barthesen lagunak zioenez. Nahiz eta Barethesek honela deskribatu: «Ahurti frantses herri baten paradigma da: funtsezko organoak biltzen dituen plaza bat da: okina, ostatua, eliza eta herriko etxea».
Hego-mendebalde horren «batasuna azentuak egiten du (...) gaskoin azentuak». Bere testu bati Lumière du Sud Ouest (Hego-mendebaldeko argiak) eman zion izena. Eta bertan sartzen zuen Iparraldea.Oro har, bere sentsazioekin dabil, bere errefentziekin. Eta hori, barneratzen eta berresten du. Garaian jadanik analisi sakonik ez zuela egiten leporatu zioten batzuek. Baina berentzat eskualde hori haurtzaroko oroitzapenen bidez zuela bizi ihardesten zuen. «Eskualde honetara nire gorputzarekin sartzen naiz, nire sentsazioen bitartez. «Usainekin», adibidez, «Baiona ttipiak dituen auzo zahar horietan» sendituak. Ahurtiz mintzo delarik, bereziki Aturri ibaiaren bazterrez eta eguraldiaz ari da: «Aroa grisa da, euritsua, beti. Herri honetan, aroa antierrepublikanoa ote?» hauxe irakur daiteke, xehetasunik gabe, 1977an Ahurtin atxiki zuen egunkari pertsonalean. Baina, beti egunkari berean, herritarrez deus gutxi. «Txarangako zenbait mutil ditut nire ondoan. Istorioak kontatzen entzuten ditut. Haien artean ez dagoen norbaitez mintzo dira. Azentua biziki markatua dute. Beren kutzukeriak sinesgaitzak bilakarazten ditu horrek. Kutzukeriak, azentu zorrotz bat exijitzen du». Ironia ote? Bere idatzietan hark hasteko ez duela azenturik dio.
Albisterik...
Irakurrienak
-
1
-
2
-
3
-
4
-
5
Bozkatuenak
-
1
-
2
-
3
-
4
-
5
Irakurrienak
© Berria.info - Euskal Editorea S.L.
Martin Ugalde Kultur Parkea, Andoain 20140 43.223785 -2.014929
Telefonoa: 943 304 030 / Faxa: 943 590 172
Laguntzaileak:
