Zuzendariari
Hondarrik ez erre
Hernanin atez ateko bilketa jarri denetik konturatu naiz papera, beira, plastikoa eta organikoa bereizi eta gero zein zabor gutxi geratzen den. Eta, errefus apur hori erretzeko, ez dago 400 milioi euroko errauste planta erraldoirik egin beharrik. Badago diru hori zertan erabili.
Merezi du ahaleginak. Oso erraza da. Etxean lau ontzi jarri eta bakoitzean dagokion gaia botatzea besterik ez da. Gipuzkoar guztiok hori eginda, ez da zaborrik erre beharrik izango. Alternatiba hor dago.
Edukiontzietan bil daiteke edo atez ate. 5. edukiontzia jartzea ez dago gaizki, baina une honetan ez da nahikoa. Atez ateko sistema jarri den hiru herrietan %80 birziklatzera erraz irits daitekeela frogatu dute. 5. edukiontziarekin hori lortuko balitz, ondo legoke, baina oso urruti dago, borondatez oraindik, hainbat kanpaina egin badira ere, herritar gehienek ez dute bereizten eta.
Beraz, ez dago besterik. Papera, beira eta plastikoa birziklatu eta berriro erabili baldin badaitezke, eta organikoa konpostegian lurrarentzat ongarri bihurtu baldin badaiteke, gaur egun ez du zentzurik zaborra poltsan bereizi gabe atera eta zabortegira eramateak, eta are gutxiago hondakin guztiak elkarrekin erretzeak.
Erraustegia egiten bada, tximiniatik aterako den kea eta labean geratuko diren errautsak, azken finean, toxikoak dira, kutsadura. Probatu nahi duenak zabor poltsa batzuk pilatu eta eman sua, plastiko eta beste hondakinek sortutako ke eta hondarrak zein desatseginak eta osasunarentzat arriskutsuak diren eta ingurua zenbat kutsatzen duten ikusteko.
Atez ateko bilketaren inguruko zalantzak dituena etor dadila Hernanira, Usurbilera edo Oiartzunera. Espero dut hiru herri hauetako esperientzia mugimendu zabal eta emankor baten hasiera besterik ez izatea. Ahalegina Gipuzkoa osora zabaltzeak onura besterik ez digu ekarriko. Horregatik nago luzapenaren alde, erraustegiaren proiektua sei urte gelditzearen alde. Etxean norberak sortzen duen hondakina bereizi eta ez da erre beharrik izango. Organikoa berriro lurrari itzuliko zaio ongarri moduan.
Jon Altuna.
Hernani.Katolikook eta ordena politikoa
Ez dator san Pablotik, Jesusek ere errespetatu egiten zuen ordena politikoa. Nik ez dakit nola, hori ahaztuz, diktadura komunisten pean bizi izan diren katolikoak ez diren egin, ez diren egokitu erregimen komunistek agintzen zuten bizimodura. Jesusen moduan egokitu behar ziren, erlijioso izateari lagatzeke, baina emanez orduko Zesarri zegokiona.
Nik pauso bat aurrerago ere egiten dut, eta kristautu egiten dut ideologia marxista, komunismoaz teorizatutako falaziazkoa da, bistan dago, komunismoa ezinezkoa da gaiztoak garelako, soilik lukurreriaz teorizatuak ur ematen dio egiari, eta galdetzen dut nik, katoliko bat kontzientzian izan daiteke antikomunista? Ezinezkoa da kosmos honetan, ados, baina Zeruetako Erresuman badakigu santuen komunio bat badagoela, komunio perfektua, eta nik, kosmos honetara pasatuz berba hori, hortik hartzen dut komunismo hitzaren definizio argiago bat, izan ahal gaitezke katolikook, zientzia politikoan, antikomunistak? Ez litzateke bekatua izango antikomunista izatea? Ez litzateke izango harrokeria, soberbia, gorrotoa?
Roman Garmendia.
Donostia.Araban berreskura dezagun euskara
Araba nahiko ezezaguna da Euskal Herriko gainerako lurraldeetan. Ezezaguna da, orokorrean, euskarak eta euskal kulturak bertan izan duen garrantziari dagokionez; ezezaguna da, adibidez, euskararen arrastoak, Araban, erromatar inperioraino iristen direla (Donemiliagako San Roman herrian eta arabar lautadan ikus daitezkeenak); jende gutxik daki euskal toponimoak Arabako Errioxaraino iristen direla (Leza herrian calle de la Rein, «Larrain kalea» dago, nahiz eta herriko plakaren euskarazko bertsioan «Rein kalea» jarri; ez da ezagutzen XVIII. mende arte Agurain inguruko herrietan euskara zela herritar xume gehienek zekiten hizkuntza bakarra, eta benetako umilazioak eta jazarpenak pairatu behar izan zituztela gazteleraz ez jakitearren (Dulantzin, adibidez, haurrek eraztunaren joko latza eta zigorrak pairatu behar zituzten XVIII. mendean, klasean euskaraz egitearren, eta Agurain ondoko Langarika herrian, beste kasu bat aipatzearren, apaiz euskaldun baten bila ibili behar izan zuten garai berean, ezkondu ahal izateko; izan ere, apaiza kanpotarra zen eta bertakoak euskaldunak ziren).
Euskal Herrian ez da soberan ezagutzen Araban ere idazle euskaldun ugarik presioak eta errepresioak pairatu behar izan dituztela historikoki euskaraz jarduteagatik edota euskararen aldeko jarrera agertzeagatik. Bada, esandakoaz eta Araban euskarak izan dituen gorabeherez gehiago jakiteko, Antecendentes del euskara en Álava liburua irakurtzea gomendatzen dut, nahiz eta liburua gazteleraz idatzita egon (GEU Gasteizek argitaratua).
Alabaina, euskararen egoera gaurko Araban nabarmen aldatu da. Azken hogeita hamar urteotan ahalegin handia egin da Araba osoan euskara berreskuratzeko: bai ikastolen mugimenduen bitartez eta baita AEKren bitartez edota D ereduaren alde egin duten eskola publikoen bitartez. Gaur egun Arabako Errioxan egin dezakegu euskaraz, bereziki bertako haur eta gazteekin, eta berdin gertatzen da Arabako lautadan. Araba osoan aurrerakuntza handia egin da euskararen berreskurapenean. Baztertuta izatetik eskolan sartzera pasatu da euskara azken urte hauetan, eta Agurain izan da aurrerakuntza horretan protagonista esanguratsuenetako bat. Azken jaietan izandako bazkari herrikoi batean egon nintzen eta euskaraz egin ahal izan nuen, arazorik gabe, mahaikide gehienekin, eta ez zegoen haurrik.
Hori guztia dela eta ildo beretik jarraitzeko, bihar, igandean, hitzordu bat dugu Agurainen. Lautadako ikastola berriak gure sostengua behar du. Hainbat alditan jokatu dugun bezala, oraingoan ere euskaldunok Herri bezala jokatu behar dugu. Gure artean egon daitezkeen aldeen gainetik Herri bat garela, Euskal Herria, frogatzeko aukera dugu. Bihar ez dira Agurainen izango euskarari muzin egiten diotenak; euskaltzaleok, ordea, bai, han izango gara. Bihar arte.
Jose Inazio Lopez de Luzuriaga.
Donostia.Albisterik...
Irakurrienak
Bozkatuenak
-
1
-
2
-
3
-
4
-
5
Irakurrienak
© Berria.info - Euskal Editorea S.L.
Martin Ugalde Kultur Parkea, Andoain 20140 43.223785 -2.014929
Telefonoa: 943 304 030 / Faxa: 943 590 172
Laguntzaileak:
