Berria.info

Otxarkoaga, Bilbo berriaren hastapena

Aspaldidanik entzun dugu Francoren erregimenari esker hirurogeigarren hamarkadan Bilboko txabolen arazoa konpondu zela. 1959. urtean, Bilbon berrogei mila pertsonatik gora bizi zirela txaboletan eta beste ehun milatik gora berralokatuta, arazo hori konpontzeko asmoz sortu zen poligono hori. Otxarkoagako poligonoa, 3.672 etxebizitzaz gainera, eraikin osagarriak eskaintzeko proiektua izan zen. Horrela, hirian ordura arte ezezaguna zen garapen baten eredu bilakatzeaz gainera, arkitektura esperientzia berrien laborategi gisa erabiltzeko aukera izan zuten. Bere neurriei erreparatuta, urtebetean eraikitako proiektu hau, Bilboko ekimen publikoen artean azken ekintza handia izan zen. Otxarkoagan, arkitektura esperientzien laborategi honetan, jatorri frantsesa zuen aurre-fabrikazio astunaren Fiorio sistema erabili zen, besteak beste. Honen erabilerak izango zituen ondorioak egiaztatzeko aukera ekarri zuen, eta ateak zabaldu zizkion aurrerantzean probintzia osoan zehar eraikiko ziren beste etxebizitza poligono batzuetan sistema hau erabiltzeko aukerari.

Nire ustetan, 1959. urtean oinarrizko aldaketa bat baino gehiago gertatu zen. Estatuak, etxebizitza faltaren arazoari aurre egiteko gai ez zela ikusita, ekimen pribatuetara jo zuen, eta etxebizitza merkeen eraikuntza kapital pribatuarentzako negozio erakargarri bilakatu zuen. Une horretatik aurrera, ekimen pribatua Bilboko eraikuntza eta handitze ereduak ezartzen hasi zen. Etekin ekonomiko gehiagoren bila eta hirigintzako agintaritzak onartzen zuela ikusita, hamabost solairutako dorreek bost solairuko etxebizitzak ordezkatu zituztenean hiriburuaren fisonomia erabat aldatu zen betirako. Eraldatze prozesu hau hiriak jasan zuen aldaketa demografikoarekiko paraleloa izan zen. 1965. urtean 1959. urtean baino hirurogeita bost mila biztanle gehiago zeuden, eta hazkunde horrek orduan nabaria zen etxebizitzen faltak eragindako arazoak larriagotu zituen.

Hori guztia zela eta, egoera larri horri batu beharko genioke jasandako presioak, frankista agintarien aldetik. Alde batetik, elizak berak salaketa egin zuen etorkinen egoera jasan ezina baitzen. Bestetik, enpresaburuek azpimarratu zuten hirian bertan etxolak eta eraikin modernoak elkarrekin bizitzea ezinezkoa zela.

Horregatik guztiagatik, frankismoko buruzagiek derrigortu zutenez gero, Otxarkoaga etxebizitza poligono erraldoiaren proiektua gauzatu zen; ebazpen onena izango balitz bezala aurkeztu bazuten ere, hurrengo urteek kontrakoa erakutsi zuten.

Luis Bilbao Larrondo.

Historialaria (Leioa).