Berria.info

Juan Mari Mujikak, Daniel Saralegik, Lander Fernandezek eta Alain Berasategik uste dute bahitu zituztenek kolaborazioa baino haratago izua zabaldu nahi zutela aldaketa politiko eta soziala eskatzen dutenen artean.

Juan Mari Mujikak, Daniel Saralegik, Lander Fernandezek eta Alain Berasategik helburu bat baino gehiago ikusten dituzte haien bahiketen atzean. Hirurei kolaboratzea eskatu zieten bahitzaileek, baina, haien ustez, helburu nagusia zen aldaketa politiko eta soziala eskatzen dutenak beldurtu nahi izatea. Berasategik dioenez, «erakutsi nahi dute noraino heltzeko prest diren».

Juan Mari Mujika «Poliziaren izenean» bahituta

Abenduaren 13an egunero bezala ogia eta egunkaria erostera joan zen Juan Mari Mujika Donapaleura (Nafarroa Beherea). Autoan sartzekotan zela, lau lagun joan zitzaizkion Frantziako poliziak zirela erranez frantsesez. Deklarazioa hartu behar ziotela jakinarazi zioten, eta Mujika haien autoan igo zen inongo susmo txarrik gabe. Lasaitasunak, ordea, gutxi iraun zuen polizia etxera ez zihoazela oharturik urduritzen hasi baitzen. Hori ikusirik ustezko poliziak irriz hasi ziren. «Ongi engainatu zaitugu», gaztelania garbian.

Behaskanen (Nafarroa Beherea) dagoen urtegi batera eraman zuten. Mujikak kontatzen duenez, han umiliatu zuten. Oroitarazi zioten alaba kartzelan zuela garai hartan, eta emazteak Segiko kide izatea leporatuta atxilotzeko euroagindu baten pean zegoen lagun bat ekarri ziola etxera, eta horregatik hura atxilotuko zutela. Baina egoerak irtenbide erraza zuela erran zioten. Haiekin kolaboratzen bazuen, behintzat. Ez zuten jo ez hunkitu, baina harrokerietan ibili zirela nabarmentzen du Mujikak. «Batek eskularru handiak jarri zituen. Agian presioa areagotzeko». Ordu eta erdi atxiki zuten, guztiz baztertuta dagoen urtegian, baina norbaitek Mujikaren falta sumatuko zuela beldurtuta aske utzi zuten, eta arratsalderako beste hitz ordu bat jarri zioten. Ez bazen agertzen «bizitza izorratuko» ziotela mehatxatu arren, Mujika ez zen joan.

Une hartan Mujikak oso gaizki pasatu zuen, «txikituko» zutela uste zuen. Lakua ikustean Igor Porturen tortura salaketa etorri zitzaion burura. Hura ere ur bazter batera eraman zuten atxilotu eta gutxira. «Argi nuen urean sartu baninduten, aurreraka egingo nuela eta ez atzeraka. Momentu hartan nahiago nuen hil haien eskuetan egon baino».

Zalantzarik ez dauka, bere bahiketaren atzean Espainiako eta Frantziako Poliziek elkarlanean egindako operazio bat dela. Lauretatik bik hasieran baizik ez zioten hitz egin, eta Frantsesez. Hortik aitzinera, berriz, beste biak eta gaztelaniaz. «Jende asko harritzen da Frantziak horrelako bahiketetan parte-hartzea, baina ni batere ez». Horren froga ematen du joan den uztailean berekin bizi den lagunari Frantziako polizia batzuek esan ziotena hura atxilotzean euroaginduagatik. «Zer uste duzu Mujikari gertatu zaiona gertatuko zaizula. Badakizu salaketa jarri digula. Aurpegia behar da gero».

Anzaren kasuari buruz galdetzean, Poliziari leporatzen dio, baina ez dauka argi egoera eskuetatik joan zaien edo besterik gabe hil duten. «Nire kasuan, behintzat, argi daukat beldurra sortzeko izan dela, bai errefuxiatuen artean, baita mugitzen diren pertsona guztien artean ere».

Daniel Saralegi Beldurtzeko bahiketa

Martxoaren 22an, Daniel Saralegi etxera zihoan 03:30ean lagunekin egon eta gero. Kale iskin batean haien burua Espainiako poliziatzat jo zuten bi gizon joan zitzaizkion. Bera zela ziurtatu ondotik harekin hitz egin behar zutela erran zioten. Batek besotik hartu eta Citroen Xsara zuri batean sartu zuten. Nora zihoazen ikusi ez zezan burua hanken artean jarrarazi zioten. Industrialde batera eraman zuten, eta, hortik bi ordura, pisu batera, buru gainean jertse bat jarrita. Azkenean, kalean utzi zuten 11:00etan.

Saralegik argi du ez zebiltzala informazio eske. Gora Iruñea jaien aldeko plataformari buruz eta San Fermin Txikitori buruz galdekatu zuten. Galdera arruntak ziren, Saralegiren arabera, plataformaren webgunean aurkitu daitezkeen informazioak.

Poliziak zirela esan baitzioten, Saralegik ez du dudan jartzen hala ez zirenik. Zazpi ordu eta erdiz atxiki zuten. Bere buruaz barre egin bazuten ere, ez zuten hunkitu. Hala ere, beldurra pasatu zuen. «Ez nekien zenbat denbora edukiko ninduten, eta pentsatzen nuen jipoituko nindutela». Anzaren desagertzeari buruz, Saralegik zalantza gutxi dauzka. «Uste sendoa daukat hil egin dutela».

Lander Fernandez Aske, lekukoei esker

Lander Fernandez bahitzen bitan saiatu ziren, baita lehen aldian, maiatzaren 19an, lortu ere. Bilboko San Inazio Elorrietako institututik ateratzean bi lagun joan zitzaizkion, eta besotik hartuta auto batean sartu zuten. Erandioko (Bizkaia) utzitako industrialde batera eraman zuten. Hura hamar urtez kartzelan sartzeko nahiko froga zutela erran zioten, eta ez sartzekotan haiekin kolaboratu behar zuela. Aski zuen «gazteak zerbait egiteko asmoa» zuen aldi oro jakinaraztea. 20 minutuz atxiki zuten, eta berriro institutura eraman zuten norbait ohartuko zela beldur baitziren, Fernandezen arabera. Baldintza bat jarri zioten, ordea, klasetik ateratzean berengana joateko.

Eguna bukatzean etxera itzuli zen, arazorik gabe. Handik aurrera, instituturako joan-etorriak lagunduta egin zituen, maiatzaren 27a arte. Lagunek etxeko ataritik 20 metrora utzi zuten. Tarte horretan bi pertsona etorri zitzaizkion aurretik, eta bertze bat atzealdetik. Harrapatu zutenean, Fernandezek «bahitu nahi naute oihukatzen hasi» zen. Klinex bat ahoan sartuta kale txikiago batera eraman zuten, baina iskanbilak lekukoen arreta deitu zuen. Jendea balkoietara atera zen, bere ama berriz etxeko atarira. Fernandezek kontatzen duenez, orduan urduri jarri ziren, eta atxiloketa bat zela sinetsarazi nahi izan zuten, eta «pistola non daukazu?», oihukatzen hasi ziren miatzen zuten bitartean. Bat-batean alde egin zuten, bakean ez zutela utziko ohartaraziz. Geroztik jakin ahal izan duenez, lekukoei ezer ez zutela ikusi esaka aritu ziren alde egitean. Momentu hartan ez zuen bere burua arriskuan ikusi Fernandezek, baina onartzen du urduri jarri zela ez baitzekien zer gertatuko zen. «Ez ninduten hunkitu, eta armarik ez nuen ikusi».

Haren ustez, bahitu zutenak ertzainak ziren. Hasieran argi ez bazuen ere, egun batzuen buruan gertatu zena ikusita ez dauka zalantzarik. Haren susmoak lehen aldiz bahitu zutenean hasi ziren, orduan ertzainak zirenik esan ez bazioten ere, Rodolfo Ares Eusko Jaurlaritzako Herrizaingo sailburu izendatu berriarekin gauzak aldatuko zirela esan baitzioten. Nahita esanen ziotela ez zuen baztertu orduan. Baina ikusirik bi aste Venezuelan pasatu eta gero espetxeratu zutela bi egun lehenago Ertzaintzak Espainiako Auzitegi Nazionalera igorri zuen txosten batengatik, bere zalantzak barreiatu ziren. Haren ustez, bahitzaileek mehatxuak bete zituzten. Bi asteren buruan aske gelditu zen 40.000 euroko bermea ordainduta.

Anzari buruz galdetuta, Fernandezek ez du berehala erantzuten. Baina, haren ustez, eskua joan zaie. «Gertatzen ari diren bahiketen artean kasurik larriena da Anzarena. Ez da itzuliko».

Alain Berasategi Mendian torturatua

Alain Berasategik ere ez zuen espero bahituko zutenik. Uztailaren 17ko 19:00etan Iñaki Artola delako batekin gelditua zen Irunberrin (Nafarroa) bertako mendialdeko borda baten zaharberritzeari buruz hitz egiteko. Berekin eta bere ustezko bikotekidearekin mendira joan ziren 4x4 batean, eta autotik atera bezain laster burua estalita zuten hamar lagunez inguratuta gelditu zen. Kontatzen duenez, gainera etorri zitzaizkion, lurrera bota zuten, eta bat kolpeka hasi zitzaion besteek fusilekin apuntatzen zuten bitartean. Etakidea zela esaten zioten, eta erakundeari buruz zekiena errateko. Bi orduz egon zen haien artean belauniko lurrari begira. Poltsa eta guzti egin zioten. Zehazten duenez bost aldiz. Bihotzetik operatuta zegoela erran zienean barrezka hasi ziren. Bizkitartean mehatxuak etengabeak ziren. Hura espetxeratzeko nahiko froga zutela, besteak beste.

Ezer ez zutela lortzen ikusirik «lasaitu» zirela dio Berasategik. Haiekin kolaboratzeko eskatu zioten, lana emango ziotela hitz emanez, baita diru bete maleta bat erakutsi ere, «filmetan bezala». Azkenean bertze hitzordu bat jarri zioten, eta mehatxatu egun zuten ondoko asteko asteazkenean agertzen ez bazen berari eta senideei bizitza izorratuko zietela. Zazpi orduz atxiki zuten, eta autoa zuen lekutik 200 bat metrora utzi zuten biharamuneko 02:00etan.

Berasategik dioenez, ez zuen gertatzen ari zenaz konturatzeko astirik izan, baina, hasieratik, «hau serioa da» pentsatu zuen. Kezka nagusi bat izan zuen buruan bahiketak iraun zuen momentu oro. «Inork ez zekien han nintzenik. Etxetik eramaten bazaituzte behintzat jendeak badaki». Anzari buruz galdetzean berak ere argi du eskua joan zaiela eta hil egin dutela.