Berria.info

Eskubide zibil eta politikoak eskubide ziren lehen, eta delitu dira orain. Horixe da uste dutena mugimendu politiko eta sozialetan jarduteagatik ETArekin lotura izatea egotzita Espainiako Auzitegi Nazionalean auzipetuta daudenek. Urratze horiek ohikoak bihurtu direla diote, eta dagoeneko ez dutela harridurarik sortzen. Egoeraren larritasunaz ohartarazi dute Udalbiltzaren aurkako auzian auzipetuta dagoen Maribi Ugarteburuk eta AAMren aurkako epaiketan epaitu zuten Aratz Estonbak, 300 bat auzipetuen izenean. Egoera irauli beharra plazaratu dute. Eta, horretarako, herri gisa aritzea besterik ez dagoela azaldu. «Herri gisa, bat eginik» herritar guztiei dagozkien eskubide zibil eta politikoak aldarrikatu behar direla. Eguna jarri dute horretarako. Bat Egin Eguna antolatu dute, irailaren 20rako, Altsasu eta Urdiain batzen dituen San Pedroko zelaietan.

Egin egunkaria argitaratzen zen garaian, Nafarroako zelai horietan Egin Eguna egiten zen urtero, Auzitegi Nazionalak egunerokoa itxi zuen arte. Duela bi urte, 18/98 auziaren epaiketa egiten ari zela, milaka lagun bildu ziren berriz San Pedroko zelaietan, epaiketa bertan behera utz zedila eta eskubide zibil eta politikoak errespetatu zitezela aldarrikatzeko.

Oinarri politiko soiletan eraikitako hiru auzietan epaitutako dozenaka lagun espetxeratu dituzte gaur arte. Beste hainbat herritar epaiketa eguna jartzeko zain daude. Beste auzi asko instrukzio fasean daude oraindik. Ugarteburu bera epaiketaren zain dago, eta, orain arteko aurrekariak ikusita, badaki kartzela zigorra jaso dezakeela. «Oso litekeena da gu ere lan politiko eta soziala egite hutsagatik espetxera eramatea».

Zergatia argi dauka Udalbiltzaren aurkako auzian auzipetutakoak: «Legeek berez justizia egiteko zeregina badute ere, hemen, eskubideak zanpatzeko instrumentu bihurtu da Justizia, eta batez ere Auzitegi Nazionala». «Euskal Herrian Espainiako legeak eskubide zibil eta politikoak urratzeko erabiltzen dira». Hortaz, Euskal Herriko «sektore zabal» bati lan politiko eta zibila egiteko eskubidea «birrindu» zaiola dio. Ezinean bihurtu dela berez eskubidea dena.

Egoera hori «errotzen» ari dela ohartarazi du. Debeku eta ezintasun horiek gero eta hedatuagoak daudela. Eta neurririk gabeko zabaltze horrek gero eta argiago erakusten duela horiek atzean duten helburua: errealitatea desitxuratzea. Herriko sektore bat «mapa politiko, sozial eta instituzionaletik ezabatzeko ahalegin amorratua» egiten ari dela uste du Ugarteburuk. Eta, horrela, Euskal Herriko benetako egoera «desitxuratuta» erakusten ari dela. «Egia eta errealitatea ordezkatzen ez duen panorama da begien aurrean jartzen zaiguna: demokraziarekin zerikusirik ez duten instituzioen jarduna; herri sektore eta mugimendu ugariren adierazpena kaletik ezabatu eta kentzeko ahalegin amorratua. Indarrez herri honen benetako egoera aldaraztea bilatzen duen salbuespeneko egoeraren aurrean gaude».

Eskubideak urratzeko legeak

«Salbuespen egoera» horren adibidetzat du adierazpen askatasunaren erabilera. Eskubide Zibil eta Politikoen Nazioarteko Ituna 1966an sinatu zela gogorarazi du. Bertan jasotzen dela eskubide horiek norberaren duintasunari atxikiak direla. Baina 43 urteren ondoren, «Euskal Herrian eskubide horiek sistematikoki urratzeko legeak» eraiki dituztela salatu du. Berez baldintzarik gabekoak behar luketen eskubideak «xantaia eta baldintzapean» daudela. «Adierazpen askatasuna, adierazten den horren arabera izango da errespetatua edo ez», adierazi du. «Salbuespeneko lege horiek asmatu dituzten horiek agintzen dutena da adierazi beharrekoa. Iritzia, pentsamendua, adierazpena gustuko badute, legezkoa da, eta hala ez bada, terrorismoa izango da, eta terrorista gisa izango gara zigortuak».

Desitxuraketa horren baitan kokatu du, baita ere, azken hilabeteetan presoen argazkiekin gertatzen ari dena. «Preso politikoak errealitate bat dira», ohartarazi du Ugarteburuk. «Hemen gatazka politiko bat dago, alde guztietatik sufritzen ari da asko, eta alde horietako bat presoak dira. Preso politikoak existitzen dira eta horien argazkiak kendu nahi izanda ere errealitate hori ez da desagerraraziko». Hortaz, argazki horiek desagertzeko, gatazka konpontzeko deia egin du, bera ere «lan politiko eta zibila soilik egiteagatik argazki horien zati» izan daitekeela azalduta.