Berria.info

Egun berezia zen atzokoa Usurbilgo (Gipuzkoa) herritarrentzat. Estreinakoz zaborren atez ateko bilketa jarri zuten martxan bertan. Zabor organikorako edukiontzi marroiek hartu zuten orain arteko edukiontzi urdin eta berdeen lekua. Ikusmina ikaragarria zen, eta baita lehen egunetan ohikoak izaten diren zalantzak eta galderak ere. «Noiz etorri behar dut berriz edukiontzia jasotzera?», galdetu zion adineko emakume batek ondoan zuen bizilagunari. «Kamioia 11:00ak aldera pasatuko da. Hortik aurrera, nahi duzunean», erantzun zion bizilagunak. Baina hortik harago, ilusioa igar zitekeen herritar gehienen aurpegi eta hitzetan. Zaila dela onartu arren, nahi bat zuten. «Ea herri gehiagok bat egiten duten, eta errauste planta ez egiteko balio duen».

Atzo abian jarri zuten zaborrak biltzeko sistema bereizketan oinarritzen da. Hala, hemendik aurrera, ontziak plastikozko poltsetan atera beharko dituzte herritarrek, astearte eta ostiraletan; papera, paperezko poltsetan edo sokaz lotuta, asteazkenetan; birziklatu ezin diren gaiak, igandeetan; zabor organikoa, berriz, astelehen, ostegun eta larunbatetan. Erronka bikoitza du horrekin Udalak: zaborraren %80 birziklatzea eta zaborra kudeatzeko beste modu bat posible dela frogatzea.

08:50ean, espero baino 20 minutu beranduago, abiatu zen zaborra biltzeko kamioia. Ordurako, etxebizitzen kanpoan ezarritako zintzilikailu ugaritan zabor organikorako erabiliko dituzten edukiontzi marroiak zeuden jarrita. Baziren, halere, korrika eta presaka zebiltzan herritarrak ere. «Pasatu al da kamioia? Lo hartu dut, eta konturatu naizenerako berandutu egin zait», zioen gazte batek. Kamioia noiz pasatuko zain zegoen adineko talde batek lasaitu zuen gaztea. «Lasai, gizona. Atzeratuta datorrela esan dute».

Handik gertu zebilen kamioia. Eneida Lasa hari begira zegoen. Lasak «pozik» hartu du Udalaren ekimena. «Nik aspalditik birziklatzen dut. Zabor organikoa bereiztea baino ez zitzaidan falta. Beraz, ez da aldaketa handia izan», zioen Lasak. «Ohituta» egon arren, atzo zaborra ateratzea berezia izan zela nabarmendu zuen, edukiontzi marroia eskuetan zuela. Bat etorri zen horrekin Luis Udabe. «Oraindik gogoan ditut zabor guztiak poltsa berean botatzen genituen garaiak. Hori egiten genuela pentsatu eta hotzikara etortzen zait». Sistema berriak herritarrei ahalegin eta kontrol berezia eskatzen diela iritzi dio Udabek, baina egoerak hori baino gehiago eskatzen duela. «Ez badugu errauste plantarik jartzea nahi, zerbait egin behar dugu herritarrek».

Kontrako iritziak ere baziren Usurbilgo herritarren artean. «Zergatik behartu behar gaituzte zabor mota bakoitza egun eta ordu zehatz batzuetan jaistera? Nik nahiago nuen orain arteko zaborrak jasotzeko sistema. Askatasun handiagoa ematen zigun», zioen adineko gizon batek. Beste emakume baten ustez, sistema berriarekin jendeak berak zer jaten eta irakurtzen duen jakingo du. «Horretan ere kontrolatu egin behar al gaituzte?».

Sistemari arazo txiki bat baino ez zion ikusten Ainhoa Azkuek. «Asteburuetan oso goiz jaiki beharko dugu zaborra botatzera jaisteko». Dena den, ahaleginak merezi duela nabarmendu zuen. «Ingurumena guk zaintzen ez badugu, nork egingo du?»

Ahalegin horretan, herritarrek kontzientzia har dezaten lan egin behar dela nabarmendu zuen, bestalde, Gabina Tenak. «Jende gehienak dio birziklatzearen alde dagoela, baina asko dira egiten ez dutenak». Tenaren arabera, horretan asko lagun dezake gaikako bilketak. Alferkeriagatik edo, orain arte nire semeek ez zuten birziklatzen. Baina dagoeneko etxean dituzte edukiontziak. Denborarekin jendea konturatuko da ez dela batere kostatzen, eta mesede handia egiten ari direla ingurumenari. Ohitura kontua baino ez da».

Pozik emaitzekin

Bilketa lanetan aritu zen Jon Rueda, eta hark oso ontzat jo zuen lehen eguna. «Lehen eguneko urduritasunak eta atzerapen txikiak alde batera utzita, arazorik gabe egiten ari gara lana». Herritarren erantzuna ere ona izan zela azaldu zuen Ruedak. «Jende gehienak behar den bezala utzi du zaborra». Hori nabarmendu zuen, halaber, Xabier Mikel Errekondok, Usurbilgo alkateak (ezker abertzalea). Egun historikotzat jo zuen atzokoa. «Usurbilgo herritarren erantzuna paregabea izan da. Kantitateagatik ez ezik, kalitateagatik ere oso ona izan da jasotakoa. Bildutako %95 zabor organiko garbia izan da. Oso pozik gaude erantzunarekin». Gaikako bilketaren inguruan egindako parte-hartze prozesua «eredugarria» izan dela nabarmendu zuen Errekondok. Hori dela eta, «konfiantza osoa» du, emaitzak ikusten joan ahala, ekimenaren aurka daudenak ere harekin bat egingo dutela. «Ikasketa fase batean gaude. Lehen asteetan normala da gorabeherak izatea edo kalean zabor poltsak ikustea. Hiruzpalau aste itxaron beharko dira lehen emaitzak ikusteko, baina jendearen erantzuna ikusita ziur gaude onak izango direla. Espero dugu errauste plantaren proiektua geratu ahal izateko balio izatea», adierazi zuen Errekondok.